Vrije schoolkeuze! Ook voor kinderen met een handicap

Op dit moment is voor de meeste kinderen en hun ouders de lange, zorgeloze vakantie halfweg. Er is echter geen sprake van een 'zorgeloze' vakantie voor die ouders die nog steeds niet weten of hun kind in september kan starten in de school van hun keuze. Dit overkwam vorig schooljaar verscheidene ouders van een kind met een handicap die kiezen voor inclusief onderwijs.

Recht op inschrijving in de school van je keuze!

Vooral bij de overgang van het lager naar het secundair onderwijs stellen er zich blijkbaar heel wat problemen. Sinds het schooljaar 2002-2003 hebben ouders – dankzij het decreet op gelijke onderwijskansen (GOK) - nochtans het recht om hun kind in te schrijven in de school van hun keuze. Dit inschrijvingsrecht is van toepassing op àlle kinderen en geldt zowel in het basis- als in het secundair onderwijs.

Ondanks het inschrijvingsrecht kan een school toch weigeren je kind in te schrijven. Hiervoor moet de school heel goede redenen hebben:

• de school is volzet, met nog meer kinderen zou het niet meer veilig zijn op school;

• de leerling werd 'definitief uitgesloten': als de leerling het vorige schooljaar of het jaar daarvoor werd buitengezet, mag hij niet meer naar dezelfde school;

• de leerling beschikt over een inschrijvingsverslag voor het buitengewoon onderwijs en heeft specifieke noden op het vlak van onderwijs, therapie en verzorging. De school moet aantonen dat de 'draagkracht' van de school onvoldoende is om tegemoet te komen aan de specifieke noden van deze leerling op vlak van onderwijs, therapie en verzorging. (Kinderen die georiënteerd zijn naar het buitengewoon onderwijs type 8 kunnen niet om deze reden geweigerd worden.)
  
  

Draagkracht?

Heel wat scholen roepen het argument 'onvoldoende draagkracht' in om een leerling met een handicap in hun school te weigeren. Een school moet vooraf goed afwegen of ze al of niet in staat is om een bepaald kind met een handicap op te vangen. De vorige zomervakantie en het begin van het schooljaar 2007-2008 contacteerden heel wat ouders Gezin en Handicap met het verhaal dat hun kind omwille van 'onvoldoende' daadkracht geweigerd werd. Veel te veel ouders hadden in september nog geen school gevonden hadden waar hun kind met een handicap welkom was. Ook al brachten ouders zélf veel ondersteunende maatregelen aan. Gezin en Handicap vernam dat in bepaalde regio's scholen zelfs onder elkaar afspraken dat zij geen enkele jongere met het syndroom van Down in het eerste jaar van het secundair onderwijs zouden toelaten. Niet op basis van de kenmerken van de jongere én ondanks de mogelijkheid van het inzetten van stagiaires en de door de ouders georganiseerde ondersteuning. Nee, enkel omwille van het feit dat het kind 'downsyndroom' heeft. Alsof je alle kinderen met downsyndroom over dezelfde kam kunt scheren. Dit is tegen alle regels in!

Er moet voor elk kind apart bekeken worden of de school over de nodige draagkracht beschikt om de specifieke noden van die leerling op vlak van onderwijs, therapie en verzorging op te vangen. Het kan niet dat een school zegt: 'wij hebben niet de nodige draagkracht om 'een' leerling met 'een' handicap op te vangen'.

Als je kind op school geweigerd wordt...

Gezin en Handicap beseft heel goed dat ouders het vertrouwen verliezen in de school waar hun kind niet welkom is. Toch wil zij ouders stimuleren om gebruik te maken van de bemiddelingsfunctie van het LOP (Lokaal OverlegPlatform) en de klachtenprocedure via de Commissie voor Leerlingenrechten. Vooral als signaal. Want als deze procedures niet gebruikt worden, als scholen zich nooit uitdrukkelijk moeten verantwoorden wanneer zij een kind weigeren, wordt het hen al te gemakkelijk gemaakt om kinderen met een handicap te weigeren.

Ouders kunnen het LOP contacteren met de vraag om te bemiddelen. Het LOP zal dan samen met de ouders en de school naar een goede oplossing zoeken. Wanneer de bemiddeling van het LOP niet lukt en de ouders niet akkoord gaan met de beslissing van de school om hun kind te weigeren, kunnen zij klacht neerleggen bij de Comissie inzake Leerlingenrecht. Een klacht moet binnen de dertig kalenderdagen na het ontvangen van de weigering ingediend worden. Er zijn dan twee mogelijkheden:

• de commissie is van mening dat de school het kind mocht weigeren. In dat geval zal het LOP de ouders helpen met het zoeken van een nieuwe school;

• de commissie is van mening dat de school het kind niet mocht weigeren. De school kan dan een financiële sanctie krijgen. Het kind heeft opnieuw inschrijvingsrecht in die school verworven en kan zich toch inschrijven.

Diversiteit is een realiteit!

Gezin en Handicap vraagt zich af waarom scholen, tegen alle tendensen in, zo hardnekkig kinderen met een handicap blijven weigeren. Natuurlijk moet er een oplossing komen voor de grote klassen, de vele administratieve beslommeringen voor leerkrachten, de hoge werkdruk in het onderwijs, ... Maar diversiteit is nu eenmaal een gegeven in onze samenleving waarmee ook het onderwijs rekening moet houden. Of een kind met een handicap beter af is in het gewoon onderwijs of met buitengewoon onderwijs moet individueel bekeken worden met ouders, school, CLB, ...

Elk kind moet het onderwijs krijgen dat bij hem of haar past, waarbij het zich het prettigst voelt en zich het best kan ontplooien. Door open te staan voor inclusief onderwijs straalt een school uit dat de samenleving er voor iedereen is en dat we moeten leren om verschillen tussen mensen te accepteren en te waarderen. Als kinderen met een handicap altijd naar een aparte school moeten, geef je het signaal dat verschillen moeilijk zijn en dat je bepaalde groepen mensen maar best apart kunt zetten. En dat kunnen wij vandaag niet meer accepteren. Gezin en Handicap ziet dat er in heel wat lerarenopleidingen al knappe initiatieven genomen worden om toekomstige leraren voor te bereiden om met diversiteit om te gaan. Daarnaast kijkt Gezin en Handicap vol belangstelling uit naar de verdere evoluties binnen het onderwijs.