Vlaamse regering: Actie! Nu!

(maart 2009)

Op 7 juni kiezen wij voor het Vlaamse en het Europese Parlement. Onze huidige Vlaamse volksvertegenwoordigers hebben dus nog amper drie maanden om hun werkzaamheden af te ronden. Nochtans liggen er voor ons nog enkele netelige dossiers op tafel. Vlaamse regering, steken jullie een tandje bij?

Nog té veel mensen wachten op zorg!

Het gevoeligste dossier is ongetwijfeld dat van de wachtlijsten in de zorg/ondersteuning van personen met een handicap. Ondanks het feit dat deze regering het vorige meerjarenplan stipt uitvoerde en daarenboven nog extra middelen investeerde in bijkomende ondersteuningsmogelijkheden voor mensen met een handicap, blijft het dweilen met de kraan open. Eind 2008 stonden ruim 10.500 mensen met een dringende ondersteuningsvraag geregistreerd op de CRZ (Centrale Registratie Zorgvragen). Meer dan ooit voordien! Niet dat al deze mensen volledig aan hun lot overgelaten werden. Ongeveer de helft van hen krijgt al één of andere vorm van ondersteuning, maar niet datgene wat ze effectief nodig hebben. Sommigen konden bijv. al terecht in een dagcentrum, maar wachten nog op een dag- en nachtopvang.

KVG vraagt al lang meer zorg op maat, meer vraaggestuurde zorg, meer keuzemogelijkheden voor mensen met een handicap. Nieuwe ontwikkelingen mogen echter niet gezien worden als een besparing, als een kans om met dezelfde middelen meer mensen met een handicap ondersteuning te bieden. De enige weg om het aantal ‘wachtenden’ op zorg en ondersteuning te beperken, is meer, veel meer, middelen voorzien! Wij betreuren het ten zeerste dat er in dit verkiezingsjaar geen budgetten zijn om het aantal ondersteuningsmogelijkheden uit te breiden. Vorige minister welzijn, Steven Van Ackere beloofde om een stevig meerjarenplan (2010-2014) voor de uitbreiding van de zorg/ondersteuning uit te werken. Huidig minister Veerle Heeren volgt hem hierin. Een eerste versie van dat meerjarenplan wordt momenteel in de sector besproken. Half maart volgt er een parlementair debat. Bedoeling is dat zowel meerderheid als minderheid (en wie kan er nu tegen het wegwerken van de wachtlijsten zijn?) zich achter dit meerjarenplan zal zetten zodat dit bij de start van een nieuwe regering kan verankerd worden in het regeerakkoord. KVG rekent op de nodige budgettaire middelen om àlle mensen die nood hebben aan opvang en ondersteuning zo snel mogelijk te kunnen helpen. Voor ons is het ook erg belangrijk dat de ideeën van zorgvernieuwing in de praktijk kunnen gebracht worden: meer vraaggestuurde zorg, meer keuzemogelijkheden voor mensen, meer inclusie, … KVG ijvert ook voor het wegwerken van de personeelsachterstand in onze sector. Door de personeelsstop die in 1983 werd ingevoerd, werd gemiddeld slechts 87,61% van de personeelsnorm ingevuld. Deze onrechtvaardigheid moet dringend aangepakt worden.

Toegankelijk voor iedereen!

De toegankelijkheid van openbare gebouwen blijft een oud zeer. In Vlaanderen moeten wij het nog altijd stellen met een toegankelijkheidswet van 1975. Verouderd tot en met. Door het feit dat in deze wet geen sancties voorzien werden voor wie niet in orde is, blijft ze bovendien dode letter. Nochtans is het niet zo moeilijk om een toegankelijke openbare ruimte te creëren. We kunnen onze Vlaamse regering talloze voorbeelden tonen van goede praktijk, in Europa en in de rest van de wereld.

Organisaties van personen met een handicap, waaronder KVG, dringen al vele jaren aan op een actuele toegankelijkheidswetgeving. Wij hebben in het verleden trouwens zelf heel concrete voorstellen ingediend. Helaas werden er altijd redenen gevonden om een nieuwe toegankelijkheidswetgeving niet goed te keuren. In deze legislatuur werd, alweer op voorzet van organisaties van personen met een handicap, hard gewerkt aan een nieuwe stedenbouwkundige verordening die de toegankelijkheid van de publieke ruimte moet realiseren. Dit lag trouwens helemaal in de lijn van de beloftes die minister van Ruimtelijke Ordening en Begroting Dirk Van Mechelen in zijn beleidsbrief deed.

Maar ook nu lijkt deze regering maar niet tot een beslissing te komen. Herhaaldelijk hebben wij bij het kabinet van minister van Mechelen geïnformeerd naar de stand van zaken. Maar wij kregen geen antwoord. Een slecht teken? Bovendien vrezen wij, naast een mogelijk afstel, een afgezwakte regelgeving waardoor er van een optimale toegankelijkheid weer niets in huis zal komen. Moeten wij dit blijven pikken, in één van de meest welvarende regio’s van Europa?

Iedereen mobiel

En dan hebben wij ook nog de bussen en trams van De Lijn. Personen met een handicap kunnen al jaren gratis gebruik maken van De Lijn. Maar je moet dan wel op de bus of de tram geraken. Voor heel wat rolstoelgebruikers is dit echter niet mogelijk. Minister Van Brempt heeft een aantal positieve maatregelen genomen die de mobiliteit van rolstoelgebruikers sterk hebben verbeterd. Zo werden in een aantal regio’s, helaas nog niet overal in Vlaanderen, ‘toegankelijke stadsnetten’ gerealiseerd. Minder goed gesteld is het echter met de toegankelijkheid van de voertuigen en de haltes. Daar is nog veel werk aan de winkel. KVG pleit voor een integrale toegankelijkheid van het hele aanbod van De Lijn, in gans Vlaanderen. Dit is volgens ons de meest duurzame, de meest efficiënte oplossing.

Voor een aantal mensen met een specifieke handicap zal aangepast vervoer van deur tot deur altijd nodig blijven. Een paar jaar geleden startte minister Van Brempt een experiment om het aanbod van aangepast vervoer in Vlaanderen te veralgemenen. Momenteel horen wij hier echter niets meer van. Gelukkig krijgen de bestaande diensten aangepast vervoer nog wel werkingsmiddelen, maar zij werken al jaren in grote onzekerheid: krijgen zij het volgende jaar ook nog wel de nodige middelen?

Gelijke rechten voor personen met een handicap

In 2007 ondertekende België het VN-verdrag voor de rechten van personen met een handicap. Maar deze ondertekening betekent nog niet dat het Verdrag hier ook van kracht wordt. Dat gebeurt enkel nadat zowel het federale parlement als de parlementen van de deelregeringen dit verdrag geratificeerd hebben. Tot nu toe heeft enkel de COCOF, de Brusselse Franse Gemeenschapscommissie het VN-verdrag geratificeerd (op 8 januari 2009). De Vlaamse regering heeft het verdrag alvast goedgekeurd, maar nu blijft het wachten op een behandeling door het parlement. En ook hier begint de tijd te dringen. KVG dringt daarom aan op een snelle behandeling van dit dossier door het Vlaams Parlement.

Het verdrag goedkeuren is pas een eerste stap, het moet dan ook nog uitgevoerd worden. Dit wordt een opdracht voor de volgende regering.

Gelijke onderwijskansen voor kinderen met een handicap

Voor het einde van de legislatuur verwachten wij ook nog verdere stappen m.b.t. het decreet Leerzorg. Bedoeling is dat kinderen met een handicap meer kansen krijgen in het gewone onderwijs. Minister van Onderwijs Frank Vandebroucke heeft heel wat werk verzet en is, ondanks vele weerstanden t.a.v. inclusief onderwijs, de discussie nooit uit de weg gegaan. Wij blijven hopen dat het decreet Leerzorg nog voor het einde van de legislatuur goedgekeurd wordt. KVG pleit voor keuzemogelijkheden. Elke ouder moet met zijn kind met een handicap kunnen kiezen voor een onderwijsvorm die voor het kind het beste is. Deze keuze moet er zijn voor élk kind, wat ook de aard en de ernst van de handicap is.

Ouders die met hun kind kiezen voor buitengewoon onderwijs worden nog altijd geconfronteerd met een manke regeling ‘leerlingenvervoer’. Nog te veel kinderen brengen dagelijks uren op de bus door. Sommige kinderen hebben geen recht op gratis leerlingenvervoer omdat, om allerlei redenen, niet gekozen werd voor de dichtstbijzijnde school. De stuurgroep leerlingenvervoer Buitengewoon Onderwijs kaart al jaren de pijnpunten aan, maar er wordt zo weinig naar hen geluisterd …

Nog drie maanden …

Er rest de Vlaamse regering en het Vlaams parlement nog drie maanden om deze dossiers tot een goed einde te brengen. De kans is echter groot dat wat deze maand niet beslist wordt, ook niet meer zal beslist worden. KVG heeft de voorbije weken nog heel wat inspanningen geleverd om deze dossiers bij de verantwoordelijke kabinetten te bepleiten. Ons rapport van de Vlaamse regering is bijna klaar. En wij zullen streng zijn! Niet dat wij blind zijn voor de positieve realisaties van deze regering. Aan hen hebben wij ook heel wat te danken: een verhoging en uitbreiding van de zorgpremie, huursubsidies voor personen met een handicap en een laag inkomen wanneer ze verhuizen naar een aangepaste woning, een toegankelijkheidslabel in de toeristische sector, een Vlaamse antidiscriminatiewetgeving, enz …

Maar wij hopen dat onze politici nog één en ander afwerken vooraleer ze zich in de verkiezingscampagne storten. Wij werken alvast aan ons memorandum voor de volgende regering …

Herman Janssens

Lief Vanbael