Verwoorden van je handicap

De meeste werkgevers weten heel weinig over handicaps. Hetgeen ze weten is dan waarschijnlijk nog gekleurd of zelfs fout. Of ze veralgemenen te veel, alsof iedereen met een bepaalde handicap hetzelfde is. Daarom is het belangrijk om precies aan te geven wat jouw handicap is en wat daarvan de gevolgen zijn. Vaak zal de werkgever echter zelf geen vragen stellen of maar enkele aspecten van je handicap behandelen. Het zal dikwijls nodig zijn om zelf het initiatief te nemen en de nodige uitleg te geven. Als je zelf op een open manier over je handicap kunt praten, zal je werkgever minder bang zijn om dat onderwerp te bespreken.

Praten over je handicap tijdens een sollicitatiegesprek is belangrijk maar niet het eerste of enige dat je moet doen. In de eerste plaats moet je over je vaardigheden vertellen, moet je redenen aanhalen waarom jij geschikt ben voor de job. Tijdens een sollicitatiegesprek beperk je het praten over je handicap best tot de gevolgen op je werkprestaties. Begin dus niet over je problemen thuis.

Dit zijn enkele regeltjes waarmee je rekening kunt houden als je je handicap omschrijft:

DUIDELIJK:

Gebruik geen geleerde woorden of een lange, ingewikkelde uitleg om je handicap te beschrijven. Waarschijnlijk kent de ander deze woorden toch niet. Leg je handicap dus uit in eenvoudig begrijpbare taal.

Voorbeelden van moeilijke woorden zijn retinitis pigmentosa, tetraplegie en diabetes mellitus. Ook ‘een gehoorverlies van 10 dB’ is voor een leek niet duidelijk.

Of wat dacht je bijvoorbeeld van "poliradiculoneuropathie". Met zo'n terminologie haal je elke werkgever onderuit. Want wat denkt een mens nu bij zo een woord. Het kan niet anders dan "erg" zijn.

POSITIEF:

Zorg ervoor dat je woorden niet te negatief overkomen. Bijvoorbeeld: het woord ‘spastisch’ klinkt voor de meeste mensen verschrikkelijk. "Ik heb niet altijd controle over mijn lichaamsbewegingen" lijkt een stuk minder erg. Andere voorbeelden van woorden die eerder negatief overkomen zijn ‘doofstom’, ‘psychiatrische stoornis’, ‘hersentrauma’ en ‘ik lijd aan…’.

Spreek niet alleen over je beperkingen maar vermeld ook waar je geen problemen mee hebt. Bijvoorbeeld: "Ik ben slechthorend maar een gesprek met twee brengt weinig problemen met zich mee.", "Ik ben slechtziend maar met de juiste apparatuur kan ik met een computer werken.", "Ik zit in een rolstoel maar ik kan autorijden."

Het kan eveneens positief zijn om onmiddellijk mogelijke oplossingen voor je problemen of hulpmiddelen te vermelden.

EERLIJK OF STRATEGISCH?:

Enerzijds mag je geen onwaarheden vertellen of belangrijke gevolgen van je handicap op je werkprestaties verzwijgen. Anderzijds is het in je eigen belang om een zo goed mogelijke indruk te maken. Kun je bepaalde zaken beter wel verzwijgen? Is het nodig om je handicap (en de gevolgen van) te vermelden als die niet belangrijk is voor de job? Je kunt bijvoorbeeld wel zeggen dat je braille leest, maar zeg je er ook bij dat je er een stuk langer over doet dan een ziende? Of als slechthorende kun je tijdens je sollicitatiegesprek wel bewijzen dat een gesprek met twee geen probleem is, maar meld je ook dat een vergadering volgen bijna onmogelijk is?

SPECIFIEK:

De werkgever wil vooral weten wat de gevolgen van je handicap zijn op je werkprestaties. Je richt je uitleg daar dan ook op. Probeer zo precies mogelijk uit te leggen wat in de job in kwestie voor jou problemen kan opleveren en wat niet. Tegelijkertijd kun je al mogelijke oplossingen geven. Om dit te kunnen moet je natuurlijk wel weten wat de job inhoudt en welke infrastructuur er is. Anderzijds loop je misschien gevaar je eigen ruiten in te slaan door alle (kleine) ongemakken te vermelden. Misschien beperk je je beter tot die zaken die bij de job in kwestie dikwijls voorkomen en op de belangrijkste taken betrekking hebben. Dat je er wat langer over doet om naar het toilet te gaan of dat je hulp nodig hebt om iets uit de hoogste kast te halen, is weinig relevant. Over zulke zaken hoef je dus niets te zeggen.

Het kan zeer nuttig zijn om voorbeelden te geven. Bvb. "Een trap van drie, vier treden is geen probleem voor mij maar meer kan ik niet aan". Op die manier krijgt de ander een juister beeld van je handicap.